CREDITS:

TEKST: Jorrit Niels • FOTO’S: Patek Philippe

Er zijn maar weinig horloges die zo’n revolutie teweeg hebben gebracht in de horlogewereld als de Patek Philippe Nautilus. Inmiddels is het sportieve horloge meer dan een klassieker, het is uitgegroeid tot een speculatief fenomeen dat dit jaar zijn 50-jarig jubileum viert.

Scepsis

Bij de introductie in 1976 werd de Nautilus Referentie 3700/1 – vaak de ‘Jumbo’ genoemd – met veel belangstelling ontvangen. Hoewel destijds onconventioneel, werd het uiteindelijk een symbool van robuuste sportiviteit en verfijnde elegantie. Weinig horloges dragen het culturele en horologische gewicht van de Nautilus.
Al begon de ontvangst dus met veel scepsis en zelfs verwarring en afkeer. In de loop der tijd evolueerde het tot een complete collectie met verschillende maten, materialen en complicaties, waarmee het zijn plaats in de horlogegeschiedenis verstevigde.
Waarom toen? De jaren 70 waren een uitdagende periode voor de Zwitserse horloge-industrie. De komst van quartzhorloges bracht een revolutie teweeg, waardoor mechanische horloges opeens hopeloos ouderwets leken. Patek Philippe besefte dat innovatie noodzakelijk was om relevant te blijven.
Geïnspireerd door het succes van de Audemars Piguet Royal Oak – eveneens ontworpen door Gérald Genta – wilde Patek Philippe een eigen luxe sporthorloge introduceren. De ‘legende’ gaat dat Genta het eerste ontwerp van de Nautilus binnen vijf minuten tekende op een servetje.
Dat gebeurde tijdens een lunch met de directieleden van Patek Philippe tijdens de horlogebeurs in Basel in 1974. Het resultaat bleek een meesterwerk: een roestvrijstalen horloge met een kenmerkende afgeronde lunette, een geïntegreerde band en een kastconstructie die dus was geïnspireerd op een patrijspoort. In een voor die tijd reusachtige 42mm met met een opmerkelijke waterbestendigheid van 120 meter.

Van excentriekeling tot één van de bekendste luxe sporthorloges

Door de jaren heen zijn er talloze noemenswaardige modellen geweest, maar een paar opmerkelijke zijn de volgende: de Patek Philippe Nautilus Referentie 5711/1A-010, één van de meest iconische en begeerlijke Nautilus-modellen, met een slanke roestvrijstalen kast en een direct herkenbare blauwe wijzerplaat. En natuurlijk blijft de Nautilus Referentie 3700/1, het origineel dat werd geïntroduceerd in 1976, voor veel liefhebbers een droomhorloge. Een opmerkelijk exemplaar in geelgoud, de Referentie 3700/1J-050, werd in juni 2025 verkocht voor bijna €250.000, wat het blijvende belang en de verzamelwaarde van de eerste Nautilus-modellen benadrukt.
De Patek Philippe Nautilus Referentie 5990/1A-001 combineerde op zijn beurt een weergave van twee tijdzones met een chronograaf. Dit markeerde een mijlpaal in de evolutie van de Nautilus-collectie. In 2014 was dit het eerste model dat deze twee zeer functionele complicaties combineerde. Het vereiste een nieuw ontwikkeld uurwerk en een iets grotere kast.

Post Nautilus

De Nautilus werd populair, misschien wel té populair. Van de jaren 2010 tot en met de pandemie werd de referentie 5711 – de moderne evolutie van de originele roestvrijstalen Nautilus met datum en tijd – zo ongeveer het meest gewilde horloge ter wereld. Met lange wachtlijsten en astronomische prijzen op de tweedehandsmarkt.
CEO Thierry Stern nam in 2021 de beslissing om de 5711 uit productie te nemen, omdat hij niet wilde dat Patek bekend zou staan ​​om één enkel model. Stern gaf de 5711 met blauwe wijzerplaat datzelfde jaar nog een soort afscheidstournee, met een olijfgroene variant en een zeldzame Tiffany Blue-versie.
Zal er ooit weer een stalen versie komen zoals de populaire 5711? We kunnen het ons haast niet anders voorstellen, maar Patek ging verder. In 2024 lanceerde het merk de Cubitus, een nieuwe lijn sporthorloges.
Al heeft het merk nog steeds een catalogus vol Nautilus-modellen – 27 op het moment van schrijven – maar de enige stalen modellen die je er vindt zijn twee jaarkalenders, een flyback-chronograaf en vier dames­modellen.

Compromisloos

Om de mijlpaal van 50 jaar Nautilus te vieren brengt Patek Philippe drie nieuwe Nautilus-modellen uit en een indrukwekkende bureauklok. Die laatste geven we wat extra aandacht in een speciaal kader op deze pagina. De ster van de jubileumserie is voor ons de referentie 5610/1P-001 (€106.000), een platina Nautilus met een diameter van 38mm. Het horloge ziet er verfrissend ingetogen uit en doet denken aan de middelgrote Nautilus-modellen uit de jaren tachtig.

Het wordt gekenmerkt door een enkele diamant op de zijkant van de kast op ‘negen uur’, een subtiel kenmerk dat vaak is voorbehouden aan de platina horloges van het merk. Het biedt uren en minuten via het ultradunne kaliber 240, waardoor de behuizing slechts 6.9mm dik is. Het is waterbestendig tot 30 meter.
Bij alle drie blijft de afwerking uiteraard fout- én compromisloos, van de gepolijste en gesatineerde oppervlakken van de kast en band tot de gegraveerde 22-karaats gouden herdenkingsrotor ‘50 1976–2026’ die zichtbaar is door de transparante achterzijde.

De andere twee jubileum-horloges zijn twee 41mm ‘Jumbo’-referenties in witgoud: de 5810/1G-001 (€88.400) met een volledig witgouden band en de 5810G-001 (€70.700) met een marineblauwe composietband.
Aan boord tikt tevens het slanke kaliber 240 dat in 1977 werd geïntroduceerd. Beide modellen hebben uren en minuten, geen seconden, waardoor de esthetiek van het ontwerp op de voorgrond staat.

De Nautilus werd populair, misschien wel té populair

Beide modellen behouden de kenmerkende, horizontaal gestreepte blauwe wijzerplaat met zonnestraalmotief, maar verschillen in uitvoering. Het model met gouden band neigt naar de klassieke Nautilus-stijl, terwijl de variant met de composietband een meer uitgesproken uitstraling heeft met baguette geslepen uurindexen (0.39 ct. in totaal).

Vijftig jaar later vindt Patek Philippe de Nautilus niet opnieuw uit, maar verfijnt hem. Zeker als je naar de 38mm uitvoering kijkt. Hoe dan ook is het trio aan jubileumhorloges een viering van een icoon, met wat aanpassingen, zonder ook maar een millimeter van de identiteit te verliezen. Als dit is wat we in de toekomst kunnen verwachten van het merk, dan stemt dat ­hoopvol. En hebberig. |

Bureauklok Patek 
Philippe deed iets onverwachts tijdens Watches and Wonders in Genève. De meest onverwachte uiting van het Nautilus-jubileum is de Nautilus bureauklok, referentie 958G-001. Dezelfde kastvorm, dezelfde horizontale wijzerplaat, maar vergroot en herontworpen als een object in plaats van een horloge. Binnenin bevindt zich een handmatig gewonden uurwerk met een gangreserve van acht dagen, compleet met dag-, datum- en gangreserve-indicator. De scharnierende achterkant opent om het mechanisme te onthullen, waardoor het meer op een mechanisch instrument lijkt, dan op een accessoire. Een knipoog naar het verleden van ruim tweeënhalve ton, maar ook een herinnering dat de Nautilus nooit voorspelbaar hoeft te zijn.

Kastdiameter: 50.65 mm
Materiaal: Witgoud
Waterbestendigheid: Stof- en vochtbestendig (niet waterdicht)
Uurwerk: kaliber 31-505 8J PS IRM CI J
-
-